با تأیید رسمی وزیر جهاد کشاورزی مبنی بر حذف ارز ترجیحی از واردات برنج خارجی، دومین کالای اساسی پرمصرف در کشور، گمانهزنیها درباره آینده قیمت این محصول در بازار افزایش یافته است. این تصمیم که پس از تجربه مشابه برای گوشت قرمز صورت میگیرد، میتواند نرخ برنج وارداتی را از قیمتگذاری دستوری خارج کرده و به سمت نرخ شناور در تالار دوم ارز سوق دهد؛ تحولی که چالشها و فرصتهای خاص خود را برای مصرفکنندگان و واردکنندگان به همراه خواهد داشت و چشمانداز جدیدی برای بازار برنج ایران رقم میزند.
حذف ارز ترجیحی از واردات برنج خارجی: تغییر در رویکرد حمایتی
غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در تاریخ ۱۵ آذر ۱۴۰۴ رسماً حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی را از واردات برنج خارجی تأیید کرد. این اقدام به معنای پایان یافتن سیاست حمایت دولتی از واردات برنج با نرخ ارز یارانهای است که پیشتر برای کنترل قیمتها در بازار اعمال میشد. لازم به ذکر است که مشابه این رویکرد پیش از این، در تیرماه نیز برای واردات گوشت قرمز در دستور کار قرار گرفته بود، که نشاندهنده سیاست کلی دولت در کاهش تخصیص ارز حمایتی به کالاهای اساسی و انتقال آنها به نرخهای آزادتر است. برنج، به عنوان یکی از مهمترین اقلام سبد غذایی خانوار ایرانی و با توجه به سرانه مصرف بالا پس از گندم، همواره از حساسیت ویژهای در سیاستگذاریهای اقتصادی برخوردار بوده است.
تاثیر حذف ارز ترجیحی بر قیمت برنج و وضعیت بازار
با حذف ارز ترجیحی، برنج خارجی از این پس با نرخ ارز مبادلهای (که معمولاً بالاتر از نرخ ترجیحی و متأثر از عرضه و تقاضا در تالار دوم ارزی است) وارد کشور خواهد شد. این تغییر میتواند تأثیر قابل توجهی بر قیمت برنج در بازار داخلی بگذارد. رصدهای اخیر بازار کالاهای اساسی نشاندهنده کاهش چشمگیر عرضه انواع برنج خارجی ارزانتر نظیر برنج هندی و پاکستانی در فروشگاههای زنجیرهای و خردهفروشیها است، که میتواند حاکی از انتظار بازار برای روشن شدن وضعیت نرخ جدید و تصمیمگیریهای آتی باشد. شناور شدن قیمت برنج وارداتی همچنین میتواند به طور مستقیم بر قیمت برنج ایرانی نیز اثرگذار باشد و تعادلی جدید در بازار این کالای استراتژیک ایجاد کند.
الزامات انجمن واردکنندگان برای شناور شدن موفق قیمت برنج
مجیدرضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، ضمن تأیید درستی تصمیم حذف ارز ترجیحی و لزوم اجرای زودتر آن، برای موفقیت این سیاست و دستیابی به اهداف رقابتی و تعادل در بازار برنج، رعایت چند الزام را ضروری دانست:
حذف قیمتگذاری دستوری: مطابق جز ۲ بند «ث» ماده ۴۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت، قیمتگذاری دولتی به جز موارد خاص کالاها و خدمات یارانهای و انحصاری ممنوع است. با توجه به شناور بودن نرخ ارز مبادلهای، تعیین قیمت ثابت برای کالاهای وارداتی عملاً غیرممکن خواهد بود.
تعیین قیمت بر اساس ضوابط کالاهای وارداتی: قیمت برنج خارجی باید مانند سایر کالاهای غیریارانهای، در چارچوب ضوابط قیمتگذاری کالاهای وارداتی تعیین و عرضه شود.
رفع الزام تحویل کالا به دولت و حذف سهمیهبندی واردات: این اقدامات برای احیای رقابت و تنظیم بازار ضروری است.
گره کور مطالبات معوق؛ مانع اصلی در مسیر ثبات قیمت برنج
دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، مهمترین پیشنیاز اجرای موفق این تغییرات را پرداخت حداقل بخشی از مطالبات ارزی انباشته واردکنندگان اعلام کرده است. این مطالبات که به گفته وی از یک میلیارد یورو فراتر رفته، از بهمن سال گذشته برای محمولههایی که وارد و مصرف شدهاند، پرداخت نشده است. این مسئله علاوه بر تحمیل هزینههای سنگین به واردکنندگان، باعث شده تأمینکنندگان خارجی تمایل چندانی برای عرضه محمولههای جدید به ایران نداشته باشند. پرداخت این مطالبات برای استمرار جریان تأمین و تضمین ثبات در بازار برنج حیاتی است.
چشمانداز آینده بازار برنج: آیا قیمتها واقعاً شناور میشوند؟
تصمیم برای شناور شدن قیمت برنج خارجی، میتواند گامی مهم در راستای شفافسازی و واقعیسازی قیمتها در بازار کالاهای اساسی باشد. با این حال، موفقیت این سیاست به رعایت دقیق الزامات مطرح شده از سوی واردکنندگان و بهویژه تسویه مطالبات معوق ارزی بستگی دارد. در صورت عدم رفع این چالشها، ممکن است بازار برنج با نوسانات شدید قیمتی و کمبود عرضه مواجه شود. این تحول، در نهایت، میتواند تأثیر مستقیمی بر قدرت خرید و سفره خانوار ایرانی بگذارد و نیازمند نظارت دقیق و برنامهریزی جامع از سوی نهادهای متولی است تا گذار به سیستم جدید با کمترین تنش و بیشترین منفعت برای همه ذینفعان صورت پذیرد و شاهد ثبات در بازار برنج باشیم.
مطالب مرتبط
- افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیک در آذر ۱۴۰۴: آیا قدرت خرید خانوارها با غول گرانی کالاهای اساسی همگام میشود؟
- بیثباتی قوانین و فقدان زیرساختهای پایدار، موانع اصلی جذب سرمایهگذاران به مناطق آزاد ایران است
- افزایش ۱۲۵ میلیون تومانی قیمت خودروهای داخلی در کمتر از دو هفته، بازار را متلاطم کرد
- بیثباتی قوانین و فقدان زیرساختهای پایدار، موانع اصلی جذب سرمایهگذاران به مناطق آزاد ایران است
«سلام من مهناز رستمی هستم؛ ۴۰ ساله و با بیش از ۱۸ سال تجربهی حرفهای در عرصهی روزنامهنگاری و خبر. مسیر کاریام را از علاقهی عمیق به نوشتن و روایت واقعیت آغاز کردم و در این سالها تلاش کردهام خبر را نه فقط بهعنوان یک گزارش ساده، بلکه بهعنوان ابزاری برای آگاهیبخشی، ایجاد گفتوگو و ارتقای سطح دانش جامعه ارائه کنم.
دارای مدرک کارشناسی هستم و در طول این سالها در رسانههای مختلف فعالیت کردهام؛ از پوشش خبرهای روز گرفته تا نگارش تحلیلهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی. همواره کوشیدهام با قلمی روان، نگاه نقادانه و توجه به جزئیات، محتوایی تولید کنم که برای مخاطبان هم جذاب و هم قابل اعتماد باشد.
اصول کاری من بر پایهی صداقت، سرعت و دقت بنا شده است. باور دارم که خبرنگار باید هم چشم بینای جامعه باشد و هم صدای آن؛ بنابراین همیشه تلاش کردهام روایتهایم فراتر از انتقال اطلاعات باشند و به شکل تحلیلهای اثرگذار در ذهن خواننده باقی بمانند.
در «چکاوک سحر» هدف من این است که خبرهای معتبر و تحلیلهای کاربردی را در اختیار مخاطبان قرار دهم؛ محتوایی که هم برای خوانندگان عمومی و هم برای متخصصان حوزههای مختلف ارزشمند باشد. من اعتقاد دارم که خبر کوتاه و موجز، اگر درست و دقیق نوشته شود، میتواند بیش از هر متن طولانی تأثیرگذار باشد.
امروز، پس از سالها تجربه، همچنان با همان انگیزهی اولیه قلم میزنم؛ با این باور که هر خبر درست میتواند دریچهای تازه به جهان باز کند و هر روایت صادقانه میتواند اعتماد و آگاهی را در جامعه گسترش دهد.»
