در پی انتشار گسترده ویدئویی در شبکههای اجتماعی که از وجود ذرات مغناطیسی در هوای تهران خبر میداد و نگرانیهای بسیاری را در میان شهروندان برانگیخته بود، مسئولان شهری و وزارت بهداشت به این موضوع واکنش نشان دادند. مهدی پیرهادی، رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر تهران، صراحتاً اعلام کرد که این موضوع در حد یک آلایندگی جدی در پایتخت نیست و قابل اتکا و استناد علمی محسوب نمیشود. این تکذیبیه در حالی مطرح میشود که تهران سالهاست با چالش آلودگی مزمن هوا دستوپنجه نرم میکند و هرگونه شایعه جدید میتواند به نگرانیهای عمومی دامن بزند.
شایعه «ذرات مغناطیسی در هوای تهران»؛ موج نگرانی شهروندان را برانگیخت
ماجرای «ذرات مغناطیسی در هوای تهران» زمانی آغاز شد که ویدئویی در فضای مجازی دستبهدست گشت و در آن نشان داده میشد که گرد و غبار جمعشده بر روی سطح یک خودرو با نزدیک شدن یک آهنربا جذب میشود. این صحنه، به سرعت به منبعی برای گمانهزنیها و نگرانیها در مورد کیفیت هوای پایتخت تبدیل شد. با توجه به سابقه طولانی تهران در مواجهه با آلودگی هوا و تأثیرات مخرب آن بر سلامت عمومی، واکنش سریع مقامات برای شفافسازی این موضوع ضروری به نظر میرسید.

تصویر: نگرانیها از وجود ذرات مغناطیسی در هوای تهران در پی انتشار ویدئوهای فضای مجازی تشدید شد.
شورای شهر تهران: «ذرات مغناطیسی» عامل جدی در آلودگی هوای تهران نیست
مهدی پیرهادی، رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران، در پاسخ به این نگرانیها تأکید کرد که آلودگی هوای پایتخت دارای مؤلفههای مشخصی است که در «سیاهه انتشار» سال ۱۳۹۶ شناسایی شدهاند. سیاهه انتشار، سندی جامع است که تمامی منابع تولیدکننده آلایندههای هوا، میزان و نوع آلایندههای خروجی از هر منبع را در یک منطقه جغرافیایی مشخص میکند. این سیاهه، شاخصهای مؤثر در آلایندگی شهر تهران را تعیین میکند و اکنون نیز نسخه جدید آن با همکاری دانشگاه علم و صنعت به عنوان مجری و دانشگاه تهران به عنوان ناظر علمی، در دست تدوین است و تا پایان سال نهایی خواهد شد.
پیرهادی تصریح کرد: «در سیاهه جدید، تمام موضوعات مرتبط با آلایندهها به صورت علمی مورد سنجش و بررسی قرار میگیرد و خروجی آن به جامعه نخبگانی کشور قابل ارائه خواهد بود.» او با رد جدی بودن موضوع «ذرات مغناطیسی در هوای تهران»، این ادعا را قابل اتکا و استناد ندانست و بر تمرکز مدیریت شهری بر شناسایی و کنترل آلایندههای اصلی و تأثیرگذار تأکید کرد.
منابع اصلی آلودگی هوای تهران و ضرورت نوسازی ناوگان حملونقل
به گفته رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر، یافتههای سیاهه انتشار سال ۱۳۹۶ نشان میدهد که بیش از ۶۱ درصد آلودگی هوای تهران ناشی از منابع متحرک است، در حالی که کمتر از ۴۰ درصد به منابع ثابت مربوط میشود. یکی از عوامل مهم در تولید آلایندهها، سایش افزایشی قطعات در خودروها و موتورسیکلتها، بهویژه وسایل نقلیه فرسوده است؛ عاملی که به صورت مستقیم بر کیفیت هوای تنفسی پایتخت تأثیر میگذارد.
این آمار اهمیت نوسازی ناوگان حملونقل عمومی و سایر منابع متحرک را بیش از پیش نمایان میسازد. تسریع در روند جایگزینی خودروهای فرسوده، اتوبوسها و تاکسیها میتواند تأثیر بسزایی در کاهش سطح کلی آلودگی هوای تهران داشته باشد. تمرکز بر این عوامل کلیدی، راهکاری علمی و اثربخش برای بهبود کیفیت نفسپذیر شهر است.
منابع متحرک: شامل خودروهای سواری، اتوبوسها، تاکسیها، موتورسیکلتها و سایر وسایل نقلیه که با احتراق سوخت یا سایش قطعات، آلاینده تولید میکنند. این ذرات میتوانند شامل فلزات سنگین ناشی از فرسایش لنت ترمز و تایرها باشند.
منابع ثابت: شامل صنایع، نیروگاهها، و منابع خانگی و تجاری که از طریق سوختن مواد مختلف، آلایندهها را وارد هوا میکنند.
بررسی وزارت بهداشت: «ذرات مغناطیسی» مشاهده شده درشت و کمخطرند
همزمان با اظهارات شورای شهر، محسن فرهادی، رئیس مرکز بهداشت محیط و کار وزارت بهداشت، نیز به بررسی موضوع «ذرات مغناطیسی در هوای تهران» پرداخت. او توضیح داد که در شهری مانند تهران که در معرض طوفانهای گرد و غبار قرار دارد، ممکن است موادی از دامداریها، مرغداریها، صنایع فلزی، کارخانههای ریختهگری و معادن شن و ماسه حاشیه شهر به هوا منتقل شوند و برخی از این ذرات ممکن است دارای خواص مغناطیسی باشند.
فرهادی با اشاره به اینکه منشأ جغرافیایی ویدئوی وایرالشده مشخص نیست، گمانهزنی کرد که احتمالاً این فیلم در نزدیکی یک منطقه صنعتی یا کارخانههای ریختهگری ضبط شده است. وی در مورد خصوصیات «ذرات مغناطیسی در هوای تهران» که ممکن است مشاهده شده باشند، تأکید کرد:
اندازه ذرات: ذرات آهنربا یا آهن، معمولاً بسیار درشت هستند و با چشم غیرمسلح قابل مشاهدهاند. وزن آنها بیش از ۱۰ میکرون است که آنها را در دسته ذرات درشت (PM10) قرار میدهد.
عوارض سلامتی: به دلیل درشتی، این ذرات کمتر به عمق ریهها نفوذ میکنند و عوارض بیماریزایی جدی برای سیستم تنفسی ایجاد نمیکنند، برخلاف ذرات ریزتر PM2.5 که به راحتی وارد مجاری تنفسی و ریهها شده و خطرناکتر هستند.
رئیس مرکز بهداشت محیط و کار وزارت بهداشت افزود که وجود چنین ذرات درشتی در تهران در شرایط فعلی که طوفان گرد و غبار نداریم، با واقعیت منطبق نیست و هرچند در زمان طوفانهای گرد و غبار ممکن است ذرات آهن جابهجا شوند، اما تأثیرات سلامتی آنها متفاوت از آلایندههای اصلی استنشاقی است.
با این اوصاف، اظهارات مسئولان شورای شهر و وزارت بهداشت حاکی از آن است که در میان انبوه چالشهای آلودگی هوای پایتخت، موضوع «ذرات مغناطیسی در هوای تهران» به عنوان یک آلاینده جدی و نگرانکننده علمی به شمار نمیرود. تمرکز اصلی کماکان بر شناسایی، پایش و کنترل آلایندههای اصلی هوا از جمله ذرات معلق (PM2.5 و PM10)، اکسیدهای نیتروژن و گوگرد است که اثرات مخرب اثباتشدهای بر سلامت شهروندان دارند و نیازمند راهکارهای جامع و فوری هستند.
مطالب مرتبط
- مدیریت بحران آب تهران: تعدیل فشار راهکاری موقت برای مقابله با خشکسالی بیسابقه پایتخت
- دریابانی میناب محموله عظیم ۵۶ هزار لیتری سوخت قاچاق را در آبها توقیف کرد
- تکذیب قاطعانه سازمان دامپزشکی: تریاک و هورمون در صنعت طیور نه علمی است و نه سودآور
- دریابانی میناب محموله عظیم ۵۶ هزار لیتری سوخت قاچاق را در آبها توقیف کرد

«سلام من مهناز رستمی هستم؛ ۴۰ ساله و با بیش از ۱۸ سال تجربهی حرفهای در عرصهی روزنامهنگاری و خبر. مسیر کاریام را از علاقهی عمیق به نوشتن و روایت واقعیت آغاز کردم و در این سالها تلاش کردهام خبر را نه فقط بهعنوان یک گزارش ساده، بلکه بهعنوان ابزاری برای آگاهیبخشی، ایجاد گفتوگو و ارتقای سطح دانش جامعه ارائه کنم.
دارای مدرک کارشناسی هستم و در طول این سالها در رسانههای مختلف فعالیت کردهام؛ از پوشش خبرهای روز گرفته تا نگارش تحلیلهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی. همواره کوشیدهام با قلمی روان، نگاه نقادانه و توجه به جزئیات، محتوایی تولید کنم که برای مخاطبان هم جذاب و هم قابل اعتماد باشد.
اصول کاری من بر پایهی صداقت، سرعت و دقت بنا شده است. باور دارم که خبرنگار باید هم چشم بینای جامعه باشد و هم صدای آن؛ بنابراین همیشه تلاش کردهام روایتهایم فراتر از انتقال اطلاعات باشند و به شکل تحلیلهای اثرگذار در ذهن خواننده باقی بمانند.
در «چکاوک سحر» هدف من این است که خبرهای معتبر و تحلیلهای کاربردی را در اختیار مخاطبان قرار دهم؛ محتوایی که هم برای خوانندگان عمومی و هم برای متخصصان حوزههای مختلف ارزشمند باشد. من اعتقاد دارم که خبر کوتاه و موجز، اگر درست و دقیق نوشته شود، میتواند بیش از هر متن طولانی تأثیرگذار باشد.
امروز، پس از سالها تجربه، همچنان با همان انگیزهی اولیه قلم میزنم؛ با این باور که هر خبر درست میتواند دریچهای تازه به جهان باز کند و هر روایت صادقانه میتواند اعتماد و آگاهی را در جامعه گسترش دهد.»