در دنیای امروز که چالشهای تغییرات اقلیمی و بحرانهای انرژی به امری جهانی تبدیل شدهاند، مدیریت هوشمندانه مصرف انرژی بیش از پیش اهمیت یافته است. در این میان، کنتورهای هوشمند برق به عنوان ابزاری کارآمد برای بهینهسازی مصرف و کاهش هدررفت انرژی مطرح هستند. مقامات انرژی کشور با درک این ضرورت، برنامهریزی گستردهای برای توسعه و نصب این سامانهها در دستور کار قرار دادهاند. بر اساس برنامه هفتم توسعه، هدفگذاری شده که حداقل ۹۰ درصد از انرژی کشور تحت پوشش مدیریت کنتورهای هوشمند قرار گیرد؛ این در حالی است که در حال حاضر، ۵۷ درصد انرژی شبکه با بهرهگیری از این فناوریها پایش میشود که نشاندهنده مسیری رو به رشد اما نیازمند شتاب بیشتر است.

<br/>
کنتورهای هوشمند: ابزاری کلیدی برای پایداری انرژی ملی
کنتورهای هوشمند برق، فراتر از یک ابزار اندازهگیری ساده، ستون فقرات شبکههای برق هوشمند (Smart Grid) محسوب میشوند. این فناوری نه تنها امکان نظارت دقیق بر مصرف انرژی را برای مشترکان فراهم میآورد، بلکه شرکتهای توزیع برق را در مدیریت بهینه منابع، شناسایی نقاط ضعف شبکه و بهبود کیفیت خدمات یاری میدهد. در شرایط کنونی که کشور با ناترازی تولید و مصرف در بخشهای مختلف انرژی مواجه است، گسترش استفاده از کنتورهای هوشمند میتواند نقش حیاتی در جلوگیری از خاموشیها و مدیریت پیک مصرف ایفا کند. از همین رو، وزارت نیرو و شرکت توانیر برنامه جامعی را برای دستیابی به اهداف بلندمدت در این حوزه تدوین کردهاند.
چشمانداز ملی و پیشرفتها در توسعه کنتورهای هوشمند
مطابق با اظهارات مسئولان، وزارت نیرو و شرکت توانیر قصد دارند تا پایان سال ۱۴۰۵، نزدیک به ۱۰ میلیون کنتور هوشمند برق را در سراسر کشور نصب کنند. این برنامه گسترده، گام مهمی در مسیر هوشمندسازی زیرساختهای انرژی کشور به شمار میرود. در استان تهران، پیشرفتها ملموستر است؛ مدیرعامل شرکت توزیع برق استان تهران در گفتگو با خبرنگاران، از فعال بودن حدود ۳۰۰ هزار کنتور هوشمند در این استان خبر داد و افزود:
تا پایان پیک مصرف سال ۱۴۰۵ (یعنی اوایل اردیبهشت این سال)، تعداد کنتورهای هوشمند در استان تهران به ۵۰۰ هزار دستگاه افزایش خواهد یافت.
از ابتدای سال جاری تاکنون، ۶۰ هزار کنتور هوشمند جدید در شهرستانهای استان تهران نصب شده است که نشاندهنده سرعت عمل در اجرای این طرح است.
این اقدامات بخشی از سیاستهای کلان وزارت نیرو با هدف بهینهسازی مصرف انرژی و مدیریت پایدار منابع برق در کشور است.
مزایای بیواسطه کنتورهای هوشمند برای مشترکان و شبکه برق
نصب کنتورهای هوشمند برق، مزایای متعددی برای مشترکان و همچنین پایداری شبکه توزیع به همراه دارد. از جمله مهمترین این مزایا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
مدیریت دقیق مصرف: مشترکان قادر خواهند بود مصرف لحظهای و تاریخی خود را مشاهده کرده و الگوهای مصرفی خود را برای صرفهجویی تنظیم کنند.
رایگان بودن نصب: این طرح برای تمامی مشترکان کاملاً رایگان است و هیچ هزینهای به مردم تحمیل نمیشود که انگیزه مهمی برای استقبال از آن محسوب میشود.
این طرح علاوه بر بهبود کیفیت خدماترسانی، ابزاری مهم برای مدیریت مصرف برق و کاهش بار شبکه در ایام بحرانی، بهویژه در فصول گرم سال، خواهد بود.
نگاهی جهانی به فناوری کنتورهای هوشمند و ضرورت شتاب در ایران
توسعه و بهکارگیری کنتورهای هوشمند در بسیاری از کشورهای جهان در حال انجام است و حتی در برخی از کشورهای پیشرفته، تمامی مشترکان به این نوع کنتورها مجهز شدهاند. حسین افضلی، کارشناس حوزه انرژی، در همین راستا تأکید کرد که کنتورهای هوشمند برق یک راهکار مؤثر برای مدیریت مصرف انرژی و بهینهسازی شبکههای توزیع هستند. او افزود: «با وجود چالشها و موانع موجود، مزایای این فناوری میتواند به تحقق اهداف توسعه پایدار و کاهش مصرف انرژی کمک کند. بر این اساس و با توجه به ناترازیهای موجود در صنعت برق، میطلبد نصب کنتورهای هوشمند با سرعت بیشتری دنبال شود.» ناترازیهای کنونی بین عرضه و تقاضای برق در ایران، از جمله هدررفت انرژی در خطوط انتقال و توزیع و افزایش بیرویه مصرف، لزوم شتاب در هوشمندسازی شبکه را دوچندان میکند تا از بروز چالشهای جدیتر در آینده جلوگیری شود.
در مجموع، کنتورهای هوشمند برق به عنوان یک راهکار نوین در مدیریت مصرف انرژی، پتانسیل ایجاد تحولی بزرگ در صنعت برق کشور را دارند. با توجه به مزایای متعدد و نیاز روزافزون به بهینهسازی مصرف انرژی و رفع ناترازیها، انتظار میرود که استفاده از این فناوری در سالهای آینده به طور چشمگیری افزایش یابد و ایران را به سوی یک شبکه برق هوشمند و پایدار رهنمون سازد.
مطالب مرتبط
- ویکتور اوربان: اوکراین شانسی برای پیروزی در جنگ با روسیه ندارد و ادامه حمایت مالی اروپا جنون است
- ویکتور اوربان: اوکراین شانسی برای پیروزی در جنگ با روسیه ندارد و ادامه حمایت مالی اروپا جنون است

«سلام من مهناز رستمی هستم؛ ۴۰ ساله و با بیش از ۱۸ سال تجربهی حرفهای در عرصهی روزنامهنگاری و خبر. مسیر کاریام را از علاقهی عمیق به نوشتن و روایت واقعیت آغاز کردم و در این سالها تلاش کردهام خبر را نه فقط بهعنوان یک گزارش ساده، بلکه بهعنوان ابزاری برای آگاهیبخشی، ایجاد گفتوگو و ارتقای سطح دانش جامعه ارائه کنم.
دارای مدرک کارشناسی هستم و در طول این سالها در رسانههای مختلف فعالیت کردهام؛ از پوشش خبرهای روز گرفته تا نگارش تحلیلهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی. همواره کوشیدهام با قلمی روان، نگاه نقادانه و توجه به جزئیات، محتوایی تولید کنم که برای مخاطبان هم جذاب و هم قابل اعتماد باشد.
اصول کاری من بر پایهی صداقت، سرعت و دقت بنا شده است. باور دارم که خبرنگار باید هم چشم بینای جامعه باشد و هم صدای آن؛ بنابراین همیشه تلاش کردهام روایتهایم فراتر از انتقال اطلاعات باشند و به شکل تحلیلهای اثرگذار در ذهن خواننده باقی بمانند.
در «چکاوک سحر» هدف من این است که خبرهای معتبر و تحلیلهای کاربردی را در اختیار مخاطبان قرار دهم؛ محتوایی که هم برای خوانندگان عمومی و هم برای متخصصان حوزههای مختلف ارزشمند باشد. من اعتقاد دارم که خبر کوتاه و موجز، اگر درست و دقیق نوشته شود، میتواند بیش از هر متن طولانی تأثیرگذار باشد.
امروز، پس از سالها تجربه، همچنان با همان انگیزهی اولیه قلم میزنم؛ با این باور که هر خبر درست میتواند دریچهای تازه به جهان باز کند و هر روایت صادقانه میتواند اعتماد و آگاهی را در جامعه گسترش دهد.»