نابهسامانی و التهاب قیمت در بازار محصولات پروتئینی نظیر مرغ، گوشت قرمز و تخم مرغ، به موضوعی چالشبرانگیز برای خانوارها و فعالان صنعت دام و طیور تبدیل شده است. در حالی که شهروندان در انتظار ثبات قیمت و دسترسی آسان به اقلام اساسی هستند، کارشناسان و تولیدکنندگان، ریشه اصلی این معضل را در چالشهای جدی تامین و توزیع نهادههای دامی میدانند که تداوم آن میتواند امنیت غذایی کشور را به خطر اندازد.
واقعیت تلخ بازار نهادههای دامی: بحران عمیقتر از ادعاهای رسمی است
بررسیهای میدانی نشان میدهد که قیمت محصولات پروتئینی در بازار به هیچ وجه با نرخهای مصوب همخوانی ندارد. پرویز جعفری، مدیرعامل پشتیبانی امور دام، با رد ادعای تامین کامل نهادههای دامی مورد نیاز بخش کشاورزی، تاکید کرد که وضعیت فعلی بازار مرغ و گوشت، گواه عدم صحت این اظهارات است. به گفته وی، مشکل اصلی نه صرفاً گرانی، بلکه کمبود و تاخیر در عرضه نهادههای دامی است که این نوسانات قیمتی را رقم زده است. این در حالی است که مرغداران و دامداران ماههاست از خرید نهادههای دامی با قیمتی ۲ تا ۳ برابر نرخ مصوب در بازار آزاد گلایهمند هستند که به طور چشمگیری هزینههای تمام شده تولید را افزایش داده است.
افزایش سرسامآور قیمت نهادههای دامی: فشار بیسابقه بر تولیدکننده و مصرفکننده
حبیب اسدالله نژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، وضعیت کنونی تامین نهادههای دامی را "فوق بحرانی" توصیف کرد. او عنوان کرد که عرضه نهادههایی چون کنجاله سویا عملاً متوقف شده و ذرت نیز به صورت قطرهچکانی توزیع میشود. این شرایط باعث شده تا تولیدکنندگان، ذرت را تا سه برابر و کنجاله سویا را دو برابر نرخ مصوب خریداری کنند. این افزایش بیرویه هزینهها، سود تولیدکنندگان را از بین برده و آنها را در آستانه ورشکستگی قرار داده است.
در حال حاضر قیمتهای میدانی محصولات پروتئینی به شرح زیر است:
هر کیلوگرم مرغ: ۱۵۰ تا ۱۷۰ هزار تومان
هر شقه گوسفندی: ۹۰۰ تا ۹۵۰ هزار تومان
سردست و ران گوسفندی: ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تا ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان
سردست گوساله: ۸۰۰ تا ۹۵۰ هزار تومان
ران گوساله: ۹۰۰ هزار تا ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان
گوشت چرخکرده: ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان
هر شانه تخم مرغ فله: ۲۰۰ تا ۲۳۰ هزار تومان
هر عدد تخم مرغ فله: ۷ تا ۷ هزار و ۸۰۰ تومان
سود دلالان از کمبود نهادههای دامی: نظارت غایب در چرخه توزیع
اسدالله نژاد با اشاره به اینکه قیمت تمام شده مرغ برای مرغداران بالاتر از نرخ مصوب است، افزود: «نظارت کافی در بازار وجود ندارد. ضرر و زیان حاصل از فروش محصولات با نرخهای بالاتر از مصوب در واحدهای صنفی، به تولیدکنندگان و مصرفکنندگان وارد میشود.» این وضعیت، زمینهساز سوءاستفاده دلالان و واسطهها شده که نهادههای دامی را از سیستم رسمی دریافت کرده و با قیمتهای گزاف در بازار آزاد به فروش میرسانند. این خلأ نظارتی، نه تنها بازار را آشفته کرده، بلکه انگیزه تولید را نیز از بین میبرد.
هشدار جدی به مسئولان: پیامدهای فاجعهبار تداوم بیتوجهی به نهادههای دامی
فعالان صنعت دام و طیور نسبت به آینده تامین محصولات پروتئینی در کشور هشدار میدهند. حبیب اسدالله نژاد پیشبینی کرد که در صورت عدم رفع فوری مشکلات تامین نهادههای دامی، در ماههای آتی با بحران عرضه مرغ و کاهش جوجهریزی مواجه خواهیم شد. او همچنین تاکید کرد که با وجود موجودی نهاده دامی در لنگرگاهها و خارج از آبهای سرزمینی، باید در تخصیص ارز و ترخیص آنها تسریع شود.
جواد آزاد، نایب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، نیز ضمن اشاره به کاهش احتمالی تولید گوشت قرمز در سال جاری به دلیل بیماری تب برفکی و کمبود نهادههای دامی، از تخصیص ارز دولتی به واردات گوشت در مقابل عدم حمایت از تولید داخلی انتقاد کرد. وی هشدار داد که اگر حمایتی از دامداران صورت نگیرد، شاهد کشتار دامهای مولد، مشابه سال ۱۴۰۱، و زیانهای جبرانناپذیر خواهیم بود. حمیدرضا کاشانی، رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن، نیز از آسیب دیدن گلهها و کاهش تولید به دلیل مشکلات تامین نهاده خبر داد و اعلام کرد که قیمت تمام شده هر کیلوگرم تخم مرغ برای مرغداران ۱۳۰ تا ۱۵۰ هزار تومان است، در حالی که مجبورند آن را با نرخ ۸۵ هزار تومان (بر اساس قیمت نهاده مصوب که عملاً در دسترس نیست) عرضه کنند. او نیز بارها نسبت به هرجومرج در بازار تخم مرغ هشدار داده است.
راهکار برونرفت از چالش: احیای زنجیره تولید و حمایت واقعی از دامداران
کارشناسان معتقدند برای ساماندهی بازار محصولات پروتئینی، ایجاد یک زنجیره کامل از تولید تا توزیع ضروری است. جواد آزاد در این خصوص اظهار داشت:
ایجاد زنجیره تولید از ورود نهاده دامی تا تولید شیر و گوشت و صادرات، به افزایش بهرهوری و کاهش قیمت تمام شده کمک میکند.
دولت باید نقش تصدیگری خود را کاهش داده و صرفاً به تسهیلگری در فرآیند واردات، تولید و صادرات بپردازد.
تصمیماتی نظیر واگذاری توزیع نهاده به پشتیبانی امور دام، بدون پشتوانه کارشناسی و خلقالساعه است.
به اعتقاد وی، تا زمانی که نهادههای دامی با نرخ مصوب از طریق سامانه بازارگاه تامین نشود، نمیتوان تولیدکننده را مجبور به عرضه محصول با قیمتی پایینتر از هزینه تمام شده کرد. ادامه روند فعلی، نه تنها بحران را عمیقتر خواهد ساخت، بلکه تهدیدی جدی برای سفره غذایی مردم و امنیت غذایی کشور محسوب میشود.
مطالب مرتبط
- دیدار تاریخی ترامپ و ولیعهد عربستان در کاخ سفید؛ آغاز فصلی نوین در روابط دوجانبه
- تونل اقلید در انتظار ایمن سازی؛ هشدارها درباره خطرات جانی محور حیاتی فارس جدی گرفته شود
- زمینلرزهای با قدرت ۳.۸ ریشتر، کنار تخته کازرون در استان فارس را لرزاند
- هدفگذاری بزرگ ایران: ۹۰ درصد انرژی کشور زیر چتر کنتورهای هوشمند قرار میگیرد
«سلام من مهناز رستمی هستم؛ ۴۰ ساله و با بیش از ۱۸ سال تجربهی حرفهای در عرصهی روزنامهنگاری و خبر. مسیر کاریام را از علاقهی عمیق به نوشتن و روایت واقعیت آغاز کردم و در این سالها تلاش کردهام خبر را نه فقط بهعنوان یک گزارش ساده، بلکه بهعنوان ابزاری برای آگاهیبخشی، ایجاد گفتوگو و ارتقای سطح دانش جامعه ارائه کنم.
دارای مدرک کارشناسی هستم و در طول این سالها در رسانههای مختلف فعالیت کردهام؛ از پوشش خبرهای روز گرفته تا نگارش تحلیلهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی. همواره کوشیدهام با قلمی روان، نگاه نقادانه و توجه به جزئیات، محتوایی تولید کنم که برای مخاطبان هم جذاب و هم قابل اعتماد باشد.
اصول کاری من بر پایهی صداقت، سرعت و دقت بنا شده است. باور دارم که خبرنگار باید هم چشم بینای جامعه باشد و هم صدای آن؛ بنابراین همیشه تلاش کردهام روایتهایم فراتر از انتقال اطلاعات باشند و به شکل تحلیلهای اثرگذار در ذهن خواننده باقی بمانند.
در «چکاوک سحر» هدف من این است که خبرهای معتبر و تحلیلهای کاربردی را در اختیار مخاطبان قرار دهم؛ محتوایی که هم برای خوانندگان عمومی و هم برای متخصصان حوزههای مختلف ارزشمند باشد. من اعتقاد دارم که خبر کوتاه و موجز، اگر درست و دقیق نوشته شود، میتواند بیش از هر متن طولانی تأثیرگذار باشد.
امروز، پس از سالها تجربه، همچنان با همان انگیزهی اولیه قلم میزنم؛ با این باور که هر خبر درست میتواند دریچهای تازه به جهان باز کند و هر روایت صادقانه میتواند اعتماد و آگاهی را در جامعه گسترش دهد.»
